
Επιχρίσματα
Τα επιχρίσματα αποτελούν απαραίτητο στοιχείο στη διαμόρφωση της αισθητικής, της συνοχής και της προστασίας των κτιρίων.
Πρόκειται για στρώσεις κονιαμάτων που εφαρμόζονται: στον φέροντα οργανισμό ενός κτιρίου, όταν αυτός είναι εκτεθειμένος, στις επιφάνειες των στοιχείων πλήρωσης και ως τελικό στάδιο των συστημάτων εξωτερικής θερμομόνωσης του κελύφους.
Τα επιχρίσματα μπορούν να βελτιώσουν τη δομική ακεραιότητα του τοίχου και να τον προστατεύσουν από την υγρασία και την εισροή νερού. Ορισμένα έχουν θερμομονωτικές ή ηχομονωτικές ιδιότητες, βελτιώνοντας την απόδοση του κτιρίου σε αυτούς τους τομείς.
Η επιλογή του είδους του επιχρίσματος εξαρτάται από τις αρχιτεκτονικές και αισθητικές απαιτήσεις του έργου.
Τύποι επιχρισμάτων
Για τα επιχρίσματα σε ανακαινίσεις δημοτικών κτιρίων με προδιαγραφές nZEB, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη:
Ορυκτά
π.χ. ασβεστοκονίαμα, τσιμεντοκονίαμα
- χαμηλό Δυναμικό Υπερθέρμανσης του Πλανήτη (GWP) όταν χρησιμοποιούνται με ανακυκλωμένα ή δευτερογενή αδρανή
- πολύ καλή διαπνοή και αποφυγή υγρασίας | μούχλας
- μεγάλη διάρκεια ζωής
Συνθετικά
π.χ. ακρυλικά, πολυμερικά
- υψηλότερο GWP λόγω παρασκευής πολυμερών
- συνήθως ευκολότερη συντήρηση και αντοχή στις καιρικές συνθήκες
Φυσικά / βιογενή
π.χ. γύψος, άργιλος, φυσικά χρώματα *
- πολύ χαμηλό ενσωματωμένο άνθρακα
- καλή διαπνοή, φιλικά προς το περιβάλλον
- περιορισμένη διάρκεια ζωής σε εξωτερικές συνθήκες, αλλά βελτιώνεται με προστασία
Παράμετροι Life Cycle Assessment (LCA) | Δυναμικό Υπερθέρμανσης του Πλανήτη (GWP)
- GWP εξαρτάται από τον τύπο πρώτων υλών, ποσοστό ανακυκλωμένου περιεχομένου, μεταφορά, παραγωγή
- EPD είναι χρήσιμο για τεκμηρίωση των τιμών GWP
- κυκλική οικονομία: δυνατότητα ανακύκλωσης ή επαναχρησιμοποίησης
Συντήρηση & διάρκεια ζωής
- ορυκτά επιχρίσματα: λιγότερη συντήρηση, μεγαλύτερη διάρκεια
- συνθετικά, ενδεχομένως τακτικότερη συντήρηση, αλλά υψηλή αντοχή στη UV και υγρασία
Συστήματα εφαρμογής
- εξωτερικά θερμομονωτικά συστήματα (ETICS / ETICS light), το επίχρισμα το τελικό στρώμα, σημαντικό για GWP και αντοχή
- εσωτερικά επιχρίσματα, συνδυάζονται με θερμομόνωση ή ηχομόνωση
Βιογενή επιχρίσματα
Συγκεκριμένα, τα βιογενή επιχρίσματα είναι εξαιρετικές επιλογές για εσωτερικά τοιχώματα και ως τελική φιλική επένδυση.
Σε εξωτερικές εφαρμογές, χρειάζονται προστατευτικό σύστημα (π.χ. σιλικονούχα / ορυκτά συστήματα) για αντοχή στις καιρικές συνθήκες, χωρίς όμως να ακυρώνεται το οικολογικό τους πλεονέκτημα.
Όταν συνοδεύονται από EPD και ενσωματωμένο ανακυκλωμένο περιεχόμενο, ενισχύουν την περιβαλλοντική επίδοση ολόκληρου του κελύφους.
Επιχρίσματα Άργιλου
σύνθεση: φυσική άργιλος + άμμος + ίνες | προσθετικά φυτικής προέλευσης
συνήθη εφαρμογή: εσωτερικοί τοίχοι σε παραδοσιακά | μοντέρνα οικολογικά κτίρια
Επιχρίσματα Γύψου Φυσικής Προέλευσης
σύνθεση: φυσικός γύψος + ίνες ή φυσικά πρόσθετα
προσοχή: δεν είναι ιδανικό για περιοχές με μόνιμη υγρασία
Επιχρίσματα με Φύκια | Θαλάσσια Βιομάζα
σύνθεση: επεξεργασμένη βιομάζα φυκιών + άμμος | φυσικά αδρανή
κατάσταση αγοράς: πρωτοποριακά προϊόντα με αυξανόμενη παρουσία σε έργα βιώσιμης δόμησης
Επιχρίσματα από Φυσικές Ρητίνες | Καουτσούκ Φυτικής Προέλευσης
σύνθεση: φυσικές ρητίνες (π.χ. ρητίνη δένδρων) + φυτικά αδρανή
Κονιάματα από Κατεργασμένο Ξύλο | Λιναρόσπορο (Bio-Binders)
σύνθεση: φυσικοί βιοπολυμερείς δεσμευτές (π.χ. από λιναρόσπορο) + αδρανή
σημείωση: λιγότερο διαδεδομένα, κατάλληλα για ειδικές εφαρμογές
Τα βιογενή επιχρίσματα έχουν πολύ καλή διαπνοή υδρατμών, πράγμα που βοηθά στη ρύθμιση υγρασίας χωρίς “παγίδευση” υδρατμών πίσω από τη θερμομόνωση.
Σε γενικές γραμμές, τα βιογενή υλικά έχουν χαμηλότερο ενσωματωμένο άνθρακα, ειδικά όταν λαμβάνεται υπόψη η αποθήκευση βιογενούς άνθρακα.
Ανάλογα με τη σύνθεση, κάποια μπορούν να χρειάζονται περιορισμένη επαναβαφή ή συντήρηση σε εξωτερικό περιβάλλον.
Για το λόγο αυτό συνδυάζονται συχνά με ορυκτά εξωτερικά επιχρίσματα, ή με προστατευτικά συστήματα βαφών υψηλής αντοχής σε UV.
Πίνακας σύγκρισης επιχρισμάτων (εσωτερικά & εξωτερικά)
| Τύπος επιχρίσματος | Υλικό / Σύνθεση | GWP (kg CO₂e/kg ή m²) | Διάρκεια ζωής | Συντήρηση | Κυκλική Οικονομία | Παρατήρηση nZEB / LCA |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ορυκτό (ασβεστοκονίαμα) | Ασβέστης, αδρανή | Χαμηλό | 30–50 έτη | Ελάχιστη | Ανακυκλώσιμα, φιλικά προς το περιβάλλον | Σημαντικά χαμηλό GWP, συμβατά με ETICS |
| Ορυκτό (τσιμεντοκονίαμα) | Τσιμέντο (CEM II/III), αδρανή | Μεσαίο | 40–60 έτη | Περιοδικό βάψιμο | Δυνατότητα χρήσης δευτερογενών αδρανών | Βελτιστοποιείται με SCM, ανακυκλωμένα αδρανή |
| Συνθετικό (ακρυλικό) | Πολυμερή, πρόσθετα | Υψηλό | 20–30 έτη | Τακτική συντήρηση | Περιορισμένη ανακύκλωση | Υψηλή αντοχή σε UV & υγρασία, μικρότερη διάρκεια ζωής |
| Βιογενές / φυσικό | Άργιλος, γύψος, φυσικά χρώματα | Πολύ χαμηλό | 15–25 έτη (εξωτερικά), 30+ εσωτερικά | Περιοδική / ανάλογα με συνθήκες | Ανακυκλώσιμα, μη τοξικά | Ιδανικά για εσωτερική, εξωτερική χρήση, χρήζει προστασίας |
Πίνακας Κατακόρυφων Επιφανειών (τοιχοποιίες, πρόσοψεις, ETICS)
| Σύστημα / Τύπος | Υλικό τελικής στρώσης | GWP (kg CO₂e/m²) | Διάρκεια ζωής | Συντήρηση | Κυκλική οικονομία | Παρατηρήσεις nZEB |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ETICS με ορυκτό επίχρισμα | Ασβεστοκονίαμα | 6–12 | 30–50 | Περιοδικό βάψιμο | Δυνατότητα ανακύκλωσης | Βελτιώνει τη θερμομόνωση και την αεροστεγανότητα |
| ETICS με συνθετικό επίχρισμα | Ακρυλικό / πολυμερικό | 15–25 | 20–30 | Τακτική | Περιορισμένη | Αντοχή σε UV / βροχή, υψηλό GWP |
| Βιογενές σύστημα | Άργιλος ή γύψος | 4–8 | 15–25 | Περιοδική συντήρηση | Ανακυκλώσιμα | Περιορισμένη εξωτερική αντοχή, καλό για εσωτερικά |
Πίνακας οριζόντιων επιφανειών (δώματα, στεγανώσεις, θερμομόνωση)
| Σύστημα / Τύπος | Υλικό τελικής στρώσης | GWP (kg CO₂e/m²) | Διάρκεια ζωής | Συντήρηση | Κυκλική οικονομία | Παρατηρήσεις nZEB |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Δώμα με μεμβράνη PVC | PVC / πολυμερική μεμβράνη | 5–15 | 20–30 | Τακτική επιθεώρηση | Περιορισμένη | Προστασία από UV, αδιάβροχο |
| Δώμα με EPDM | Πολυμερές EPDM | 8–20 | 25–35 | Τακτική | Περιορισμένη | Ανθεκτικό σε θερμοκρασία, UV, βελτιστοποιεί LCA |
| Δώμα με φυσικά υλικά | Τσιμεντοκονίαμα + προστατευτική στρώση | 6–12 | 30–50 | Περιοδικό βάψιμο | Ανακυκλώσιμα | Χαμηλό GWP, μεγάλη διάρκεια, βελτιώνει την θερμομόνωση |
Επιχρίσματα – Κατακόρυφες – Οριζόντιες Επιφάνειες
| Κατηγορία | Σύστημα / Υλικό | GWP (kg CO₂e/m²) | Διάρκεια ζωής | Συντήρηση | Κυκλική οικονομία | Στρατηγική nZEB / LCA |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Επιχρίσματα | Ασβεστοκονίαμα | 4–8 | 30–50 έτη | Χαμηλή | Ανακυκλώσιμο | Χαμηλό ενσωματωμένο άνθρακα, υψηλή διαπνοή |
| Τσιμεντοκονίαμα (CEM II/III) | 6–12 | 40–60 έτη | Μέτρια | Δυνατότητα SCM / δευτερογενών αδρανών | Βελτιστοποιείται με χαμηλού κλίνκερ σύνθεση | |
| Ακρυλικό / πολυμερικό | 15–25 | 20–30 έτη | Μέτρια | Περιορισμένη | Καλή UV αντοχή αλλά υψηλότερο GWP | |
| Φυσικά (άργιλος / γύψος) | 3–6 | 30+ (εσωτ.) | Χαμηλή | Υψηλή | Ιδανικά για εσωτερικά, πολύ χαμηλό CO₂ | |
| Κατακόρυφες (ETICS) | Ορυκτό επίχρισμα σε ETICS | 8–15 | 30–40 | Μέτρια | Μέτρια-Υψηλή | Καλή συνολική ενεργειακή απόδοση |
| Συνθετικό επίχρισμα σε ETICS | 18–30 | 20–30 | Μέτρια | Χαμηλή | Ανθεκτικό σε καιρικές συνθήκες | |
| Αεριζόμενη πρόσοψη (αλουμίνιο ανακυκλωμένο) | 25–45 | 40–50 | Χαμηλή | Υψηλή | Μεγάλη διάρκεια ζωής → χαμηλότερο ολικό LCA | |
| Ξύλινη επένδυση FSC | 10–18 | 25–35 | Μέτρια-Υψηλή | Υψηλή | Χαμηλό GWP, απαιτεί σχέδιο συντήρησης | |
| Οριζόντιες (Δώματα) | Μεμβράνη PVC | 10–20 | 20–30 | Μέτρια | Περιορισμένη | Καλή στεγανότητα, μέτριο LCA |
| EPDM | 12–25 | 30–35 | Χαμηλή | Μέτρια | Υψηλή αντοχή UV & θερμοκρασία | |
| Ασφαλτική μεμβράνη | 15–30 | 20–25 | Μέτρια | Χαμηλή | Υψηλό GWP λόγω πετροχημικής βάσης | |
| Πράσινο δώμα | 15–40* | 40+ | Μέτρια | Υψηλή | Μειώνει λειτουργικό φορτίο ψύξης | |
| Ψυχρή βαφή / cool roof coating | 3–8 | 10–15 | Περιοδική | Μέτρια | Μειώνει θερμικό φορτίο → λειτουργικό όφελος |
*Το GWP αυξάνει λόγω υποστρώματος και στρώσεων αλλά αντισταθμίζεται σε λειτουργική φάση.
Συμπεράσματα
Η αξιολόγηση των δομικών υλικών δεν περιορίζεται αποκλειστικά στο στάδιο παραγωγής (A1–A3). Αν και το αρχικό αποτύπωμα άνθρακα (GWP) αποτελεί κρίσιμο δείκτη, ένα υλικό με υψηλότερο αρχικό περιβαλλοντικό φορτίο αλλά σημαντικά μεγαλύτερη διάρκεια ζωής ενδέχεται να παρουσιάζει καλύτερη συνολική περιβαλλοντική επίδοση σε επίπεδο κύκλου ζωής. Η ανθεκτικότητα και η μακροχρόνια απόδοση επηρεάζουν ουσιαστικά το τελικό ισοζύγιο.
Παράλληλα, η φάση χρήσης και συντήρησης (B2–B4) διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο, ιδίως στα δημοτικά κτίρια, τα οποία χαρακτηρίζονται από μεγάλο κύκλο ζωής και αυξημένες απαιτήσεις λειτουργικής αξιοπιστίας. Η συχνότητα επισκευών, αντικαταστάσεων και επαναβαφών μπορεί να μεταβάλει σημαντικά τον αρχικό προϋπολογισμό και συνολικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα ενός συστήματος.
Ιδιαίτερη σημασία για το ελληνικό κλίμα έχουν τα ψυχρά επιχρίσματα και τα συστήματα ψυχρών δωμάτων (cool coatings). Η χρήση τους μπορεί να μειώσει τη θερμοκρασία επιφάνειας κατά 10–25°C κατά τους θερινούς μήνες, συμβάλλοντας στη μείωση των ψυκτικών φορτίων και κατ’ επέκταση, της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων.
Τέλος, στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας, προτεραιότητα θα πρέπει να δίνεται σε υλικά που διαθέτουν Περιβαλλοντική Δήλωση Προϊόντος (EPD), περιέχουν ανακυκλωμένο υλικό, επιτρέπουν αποσυναρμολόγηση και επαναχρησιμοποίηση, και παράγονται τοπικά, περιορίζοντας τις εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα που σχετίζονται με την μεταφορά του υλικού.
Η επιλογή αυτή ενισχύει τη διαφάνεια, μειώνει τον ενσωματωμένο άνθρακα και υποστηρίζει βιώσιμες αλυσίδες εφοδιασμού.
Όπου υπάρχει EPD, εμφανίζεται το GWP-total των σταδίων A1–A3 για τη δηλωμένη μονάδα της συγκεκριμένης δήλωσης. Οι τιμές δεν αποτελούν αυτόματη περιβαλλοντική κατάταξη. Προϊόντα με μονάδα 1 kg δεν συγκρίνονται άμεσα με χρώματα ή αστάρια που δηλώνονται ανά 1 m² εφαρμογής.
INTOMAP BASE
Προαναμεμιγμένο κονίαμα ενός συστατικού για εσωτερική και εξωτερική χρήση, με τσιμέντο, ασβέστη, διαβαθμισμένα αδρανή και ειδικά πρόσθετα.
Τεχνική & περιβαλλοντική τεκμηρίωση
INTOMAP FINISH W1
Λευκό υδαταπωθητικό επίχρισμα τελικής στρώσης με λευκό τσιμέντο, ασβέστη και πολύ λεπτόκοκκα αδρανή λευκού μαρμάρου.
Τεχνική & περιβαλλοντική τεκμηρίωση
INTOMAP MONO
Μονόστρωτο λευκό υδαταπωθητικό επίχρισμα με τσιμέντο, ασβέστη, λευκά μαρμαρικά αδρανή και επιλεγμένα πρόσθετα.
Τεχνική & περιβαλλοντική τεκμηρίωση
INTOMAP S PLUS
Προαναμεμιγμένο κονίαμα πρώτης στρώσης με τσιμέντο, ασβέστη, διαβαθμισμένα αδρανή και επιλεγμένα πρόσθετα.
Τεχνική & περιβαλλοντική τεκμηρίωση
MAPETHERM AR1
Τσιμεντοειδές κονίαμα ενός συστατικού για συγκόλληση και εξομάλυνση θερμομονωτικών πλακών και συστημάτων θερμομόνωσης.
Τεχνική & περιβαλλοντική τεκμηρίωση
MAPETHERM AR1 GG
Τσιμεντοειδές κονίαμα για συγκόλληση και εξομάλυνση θερμομονωτικών πλακών. Η τεκμηρίωση περιλαμβάνει ξεχωριστές EPD για Grey και White.
Τεχνική & περιβαλλοντική τεκμηρίωση
QUARZOLITE TONACHINO
Ινοπλισμένο επίχρισμα με ακρυλική ρητίνη, χαλαζία και φωτοανθεκτικές χρωστικές, με ανάγλυφη τελική υφή για εσωτερική και εξωτερική χρήση.
Τεχνική & περιβαλλοντική τεκμηρίωση
SILANCOLOR TONACHINO
Ινοπλισμένο επίχρισμα με βάση σιλικονούχες ρητίνες, υψηλή υδρατμοπερατότητα και σημαντική υδαταπωθητικότητα.
Τεχνική & περιβαλλοντική τεκμηρίωση
QUARZOLITE BASE COAT
Έγχρωμο ακρυλικό υπόστρωμα νερού με μικροκοκκώδη χαλαζία για ομοιομορφία απορροφητικότητας και βελτίωση πρόσφυσης των επόμενων στρώσεων.
Τεχνική & περιβαλλοντική τεκμηρίωση
SILANCOLOR BASE COAT
Έγχρωμο υπόστρωμα με βάση σιλικονούχες ρητίνες, μικροκοκκώδη χαλαζία και επιλεγμένα πληρωτικά για ομοιομορφία και πρόσφυση τελικών στρώσεων.
Τεχνική & περιβαλλοντική τεκμηρίωση
CLIMATOP CLASSIC
Έτοιμο ακρυλικό ινοπλισμένο διακοσμητικό επίχρισμα, ενισχυμένο με σιλικόνη και ελαφριές μικροσφαίρες από ανακυκλωμένο διογκωμένο γυαλί.
Τεχνική & περιβαλλοντική τεκμηρίωση
CLIMATOP FLEXOSIL
Τελικό επίχρισμα εξωτερικής θερμομόνωσης με περιβαλλοντική δήλωση προϊόντος, σχεδιασμένο ως τελική στρώση συστήματος κελύφους.
Τεχνική & περιβαλλοντική τεκμηρίωση
CLIMATOP PRIMER
Κοκκώδες υδατικής βάσης αστάρι πρόσφυσης για την προετοιμασία επιφανειών πριν από την εφαρμογή τελικών επιχρισμάτων.
Τεχνική & περιβαλλοντική τεκμηρίωση
STRONG BOND
Κονίαμα συγκόλλησης και βασικής στρώσης σε συστήματα CLIMAWALL ETICS. Η τεκμηρίωση περιλαμβάνει ξεχωριστές EPD για White και Grey.
Τεχνική & περιβαλλοντική τεκμηρίωση
4 SEASONS
Ακρυλικό χρώμα εξωτερικής χρήσης για προστασία όψεων από υγρασία και δυσμενείς καιρικές συνθήκες, με επιλογές υψηλής ηλιακής ανακλαστικότητας.
Τεχνική & περιβαλλοντική τεκμηρίωση
HAFT
Διαφανές ακρυλικό αστάρι νερού για εσωτερική και εξωτερική χρήση, που μειώνει την απορροφητικότητα και ενισχύει την πρόσφυση και την ανθεκτικότητα της τελικής επίστρωσης.
Τεχνική & περιβαλλοντική τεκμηρίωση
EMULSION WALL PAINTS
Οικογένεια EPD για εσωτερικές τελικές βαφές: KRAFT Master, Master Eco, Master Easy Clean, Asepsis Shield και Profi Interior Eco.
Τεχνική & περιβαλλοντική τεκμηρίωση
ISOMAT PREMIUM ACRYL
Εξαιρετικής ποιότητας ματ 100% ακρυλικό χρώμα εξωτερικής χρήσης, με υψηλή υδαταπωθητικότητα, διαπνοή και πιστοποίηση ως ψυχρό χρώμα.
Τεχνική & περιβαλλοντική τεκμηρίωση
ISOMAT SILICONE PAINT
Ματ σιλικονούχο χρώμα με βάση σιλικονούχες ακρυλικές ρητίνες, με υψηλή υδαταπωθητικότητα και υδρατμοπερατότητα.
Τεχνική & περιβαλλοντική τεκμηρίωση
ISOMAT FLEXCOAT
Ελαστικό στεγανωτικό χρώμα με βάση 100% ακρυλικές UV-αλληλοδικτυούμενες ρητίνες, με προστασία από βροχή και γεφύρωση τριχοειδών ρωγμών έως 1 mm.

